علی

تاریخ ولادت و وفات حضرت فاطمه معصومه علیها السلام

شرحی بر یک سندسازی بی‌پایه

سید ضیاء مرتضوی

درآمد

پیشینه بحث درباره تاریخ ولادت و وفات حضرت فاطمه معصومه(ع) به بیش از نیم قرن پیش از پیروزی انقلاب اسلامی ایران می‌رسد؛ امری که به جز ادعایی بی‌سند نتیجه‌ای در پی نداشت و بیش از یک دهه پس از پیروزی نیز مسکوت مانده بود. اما از حدود پانزده سال پیش دوباره این ادعا مطرح شد و با گسترش آن، به هر دلیل، مبنای بزرگداشت این بانوی والاتبار و ارجمند قرار گرفت و به اصل ادعا نیز بسی پر و بال داده شد و در نوشته‌های عمومی و نوعا ضعیف تکرار گشت. نگارنده از چند سال پیش در پی فرصتی برای نشان دادن واقع این ادعا بود؛ واقعی که نگارنده توجیه درستی برای گذشتن و مسکوت گذاشتن آن نمی‌یافت. مقاله در نیمه سال 1392ش نگارش یافت اما با صواب‌دید برخی دوستان عزیز، از جمله به این دلیل که طرح موضوع خوشایند برخی نیست و یا حتی مزاحم برخی برنامه‌ها که در این سال‌ها گسترش یافته تلقی گردد و تن دادن به لوازم آن مایه دشواری به شمار رود و با «اما» و «اگر» رو‌به‌رو شود، منتشر نشد. جناب آیت‌الله استادی، دامت برکاته، نیز، در دو مرحله، همراستا با آنچه در این مقاله بررسی و تاکید شده پیش‌گام بوده‌اند و با دقت عالمانه خود بر بی‌اعتباری منبع اصلی این سندسازی تاکید کرده‌اند. یک دهه پیش، به مناسبت کنگره‏ی بزرگداشت حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) و دو دهه پیش، در ضمن مقاله‌ای که در شرح حال و مصادر شرح حال حضرت عبدالعظیم(ع) نگاشته‌اند. از این رو اینک نگارنده با افزودن نظر جناب ایشان به مقاله و اندکی تغییر، نشر آن را در این مجموعه متناسب یافت و آن را در ده محور پیش روی خوانندگان گرامی می‌گذارد.